Các test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ

0
13

Hệ thần kinh tự chủ được chia thành 2 phần là hệ giao cảm và hệ đối giao cảm có nhiệm vụ điều hòa các quá trình sinh lý. Để đánh giá hệ thần kinh tự chủ cũng như chẩn đoán mức rối loạn thần kinh tự chủ của bệnh nhân nặng hay nhẹ, bác sĩ sẽ cho thực hiện các test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ thông qua các máy điện cơ.

1. Hệ thần kinh tự chủ là gì?

Hệ thần kinh tự chủ còn có tên gọi là hệ thần kinh thực vật.

Hệ thần kinh tự chủ bao gồm hệ giao cảm và hệ đối giao cảm. 2 hệ thần kinh này hoạt động đối lập nhau có tác dụng điều hòa các quá trình sinh lý, duy trì cân bằng môi trường bên trong cơ thể.

Khi mắc bệnh lý, hệ thần kinh tự chủ sẽ gây ra những suy giảm và có thể ảnh hưởng đến bất cứ hệ thống nào trong cơ thể bệnh nhân.

1.1 Rối loạn thần kinh tự chủ là gì?

Rối loạn thần kinh tự chủ là khi dây thần kinh có chức năng kiểm soát khả năng tự chủ của con người bị tổn thương làm ảnh hưởng đến cơ quan, chức năng tự động trong cơ thể, dẫn tới các vấn đề bất thường như về nhịp tim, huyết áp, kiểm soát thân nhiệt, đổ mồ hôi, rối loạn chức năng tiêu hóa, chức năng hoạt động bàng quang,…

Hệ thần kinh tự chủ
Hệ thần kinh tự chủ bao gồm hệ giao cảm và hệ đối giao cảm

1.2 Nguyên nhân bị rối loạn thần kinh tự chủ

Tiểu đường là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng rối loạn thần kinh tự chủ của người bệnh. Ngoài ra những nguyên nhân khác cũng gây nguy cơ bị rối loạn:

  • Tác dụng phụ khi dùng 1 số loại thuốc điều trị bệnh khác gây hại cho dây thần kinh
  • Người bị ung thư, đang điều trị có thể bị rối loạn thần kinh tự chủ do xạ trị, do sử dụng thuốc điều trị, sử dụng thuốc chống trầm cảm, 1 số loại thuốc điều trị tim mạch.
  • Phẫu thuật vùng cổ gây tổn thương dây thần kinh
  • Mắc bệnh Parkinson
  • Mắc bệnh truyền nhiễm do virus, vi khuẩn tấn công
  • Bị rối loạn di truyền
  • Rối loạn tâm sinh lý do người bệnh bị sang chấn tinh thần, thủ dâm,…

1.3 Biểu hiện rối loạn thần kinh tự chủ

Người bệnh khi bị rối loạn thần kinh tự chủ không thể kiểm soát được bản thân với những biểu hiện lâm sàng:

  • Khó thở, thở nhanh
  • ngực, tức ngực
  • Rối loạn tiêu hóa
  • Tay chân lạnh
  • Mạch đập nhanh
  • Táo bón
liệu pháp oxy qua ống thông mũi lưu lượng cao giúp cải thiện tình trạng khó thở
Người bệnh khi bị rối loạn thần kinh tự chủ không thể kiểm soát được bản thân

2. Các test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ

Để đánh giá mức độ hoạt động, mức độ của hệ thần kinh tự chủ, người bệnh sẽ được làm các bài test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ bằng phương pháp khảo sát không xâm lấn bằng máy điện cơ cài đặt phần mềm khảo sát thần kinh thực vật.

Theo nghiên cứu, các test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ tương đối hiệu quả, có thể phát hiện ra những bất thường trước khi bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng lâm sàng. Dưới đây là 1 số các test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ hiện nay được áp dụng nhiều trên thế giới:

2.1 Test đánh giá đáp ứng nhịp tim với phương pháp hít thở sâu

Đây là test để đánh giá chức năng của đối giao cảm qua dây thần kinh X. thông qua dây thần kinh X để xem mức độ đáp ứng của nhịp tim và hít thở.

Kỹ thuật:

  • Yêu cầu bệnh nhân nằm tư thế ngửa, trước đó đã được nghỉ ngơi ít nhất khoảng 5 phút.
  • Kỹ thuật viên đặt 2 điện cực để ghi điện tim
  • Trong 1 phút đầu để bệnh nhân nằm hít thở bình thường. sau đó yêu cầu hít sâu 5 năm và thở ra 5 giây. Thực hiện hít vào thở ra liên tục như vậy 6 lần. Lưu ý: Hít thở hoàn toàn bằng mũi, khép miệng lại.

2.2 Test đánh giá đáp ứng huyết áp và nhịp tim khi người bệnh thay đổi tư thế

Đây là test nhằm đánh giá chức năng giao cảm và đối giao cảm ở bệnh nhân.

Kỹ thuật:

  • Yêu cầu bệnh nhân nằm ngửa, nối máy monitor để đo, ghi nhịp tim và huyết áp.
  • Nghỉ 5 – 10 phút trước khi đo để cho nhịp tim ổn định, sau đó yêu cầu bệnh nhân tự đứng dậy hoặc để đầu giường nghiêng 1 góc khoảng 60 độ.
  • dựa vào số đo huyết áp và nhịp tim lúc nằm và lúc đứng dậy, so sánh chênh lệch chỉ số.

2.3 Test đánh giá mức độ đáp ứng huyết áp với vận động thể lực đẳng trường

Kỹ thuật này để đánh giá chức năng giao cảm tim mạch.

Cho bệnh nhân nắm giữ máy đo huyết áp trong vòng 3 tới 5 phút cho duy trì áp lực bằng 30% áp lực bóp tay mạnh nhất của bệnh nhân

2.4 Test đáp ứng huyết áp với thụ thể lạnh

Đây là bài test để đánh giá chức năng giao cảm tim mạch bằng cách: Đặt túi nước đá trên bàn tay của bệnh nhân trong vòng 90 giây. Tìm ra mức độ chênh lệch huyết áp khi kích thích lạnh so với khi nghỉ ngơi bình thường.

Test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ
Test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ

Tóm lại, các test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ không chỉ thực hiện đơn giản, không xâm lấn nhưng vẫn hiệu quả cao trong việc đánh giá mức độ nhẹ hay nặng rối loạn thần kinh tự chủ ở bệnh nhân mà còn có thể phát hiện bất thường sớm trước khi xuất hiện triệu chứng lâm sàng ở người bệnh. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện uy tín hàng đầu cả nước, được đông đảo người bệnh tin tưởng để thực hiện các test đánh giá chức năng hệ thần kinh tự chủ. Không chỉ có hệ thống cơ vật chất, trang thiết bị hiện đại: 6 phòng siêu âm, 4 phòng chụp X- quang DR (1 máy chụp toàn trục, 1 máy tăng sáng, 1 máy tổng hợp và 1 máy chụp nhũ ảnh), 2 máy chụp Xquang di động DR, 2 phòng chụp cắt lớp vi tính đa dãy đầu thu (1 máy 128 dãy và 1 máy 16 dãy), 2 phòng chụp Cộng hưởng từ (1 máy 3 Tesla và 1 máy 1.5 Tesla), 1 phòng chụp mạch máu can thiệp 2 bình diện và 1 phòng đo mật độ khoáng xương….Vinmec còn là nơi quy tụ đội ngũ các y, bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ hỗ trợ phần nhiều trong việc chẩn đoán và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của cơ thể người bệnh. Đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

LEAVE A REPLY